15 stycznia br. w Senacie Rzeczypospolitej Polskiej odbyła się uroczystość wręczenia nagród w II edycji Konkursu na najlepszą pracę dyplomową z zakresu finansów publicznych, organizowanego przez Instytut Finansów Publicznych (IFP). Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli świata nauki, administracji publicznej oraz sektora finansowego, a także laureatów konkursu – młodych badaczy podejmujących kluczowe wyzwania stojące przed finansami publicznymi państwa.
Uroczystość otworzyła Patrycja Satora, wiceprezeska Instytutu Finansów Publicznych, podkreślając, że konkurs od początku był pomyślany jako przestrzeń dla młodych ludzi, którzy nie tylko interesują się finansami publicznymi, ale mają również odwagę zabierać w tej sprawie głos w sposób rzetelny, analityczny i odpowiedzialny społecznie.
– Kiedy wraz ze Sławomirem Dudkiem, założycielem i prezesem Instytutu Finansów Publicznych, tworzyliśmy ten konkurs, przyświecało nam jedno podstawowe założenie: bez wiedzy o finansach publicznych nie ma dobrej debaty publicznej, a bez tej debaty nie ma trwałych i stabilnych instytucji państwa – zaznaczyła Patrycja Satora.
Jak podkreśliła, finanse publiczne są systemem złożonym, wymagającym zrozumienia i odpowiedzialności. – Stabilność finansów publicznych nie jest celem samym w sobie. Jest dobrem wspólnym – leżącym w interesie obywateli i warunkującym jakość państwa – dodała.
Wiceprezeska IFP wyraziła również przekonanie, że o tegorocznych laureatkach i laureatach konkursu jeszcze nieraz będzie głośno. – Ich wiedza, determinacja i doświadczenie mogą realnie wzmacniać jakość debaty publicznej oraz polityk publicznych w Polsce – powiedziała.
Podczas uroczystości przewodniczący senackiej Komisji Budżetu i Finansów Publicznych, Kazimierz Kleina, podkreślił znaczenie finansów publicznych dla funkcjonowania państwa. – Finanse publiczne to sprawy fundamentalne. Opiera się na nich działanie państwa, dlatego tak ważne jest poszukiwanie młodych ludzi, którzy już na etapie prac dyplomowych podejmują tę tematykę – zaznaczył senator.
Nowo powołany prezes Instytutu Finansów Publicznych, Paweł Wojciechowski, zwrócił uwagę na rolę młodego pokolenia w budowie stabilnych i wiarygodnych finansów publicznych. – Nie ma silnego państwa bez zdrowych finansów publicznych. Ten konkurs to nie tylko most pokoleniowy związany z długiem, ale przede wszystkim most kapitału intelektualnego i rzetelnych badań, które będą służyć przyszłym pokoleniom – podkreślił, apelując do laureatów o dalsze zaangażowanie w tę tematykę i odwagę w mówieniu prawdy o finansach publicznych.
O wyjątkowym znaczeniu konkursu mówił również Ernest Pytlarczyk, główny ekonomista Banku Pekao SA, Mecenasa Konkursu, wskazując, że w obecnych realiach polityka fiskalna znajduje się w centrum debaty publicznej i zainteresowania inwestorów. Zwrócił uwagę na wysoki poziom nadesłanych prac, ich dojrzałość oraz wykorzystanie nowoczesnych metod analitycznych, w tym metod ilościowych i elementów uczenia maszynowego.
Przedstawiciele Partnerów Konkursu podkreślali rolę edukacji i długofalowego myślenia o przywództwie.
Robert Szcześniewski, prezes Soonly Finance, podkreślił symboliczne i merytoryczne znaczenie miejsca, w którym odbywa się uroczystość. – Nie ma bowiem lepszego miejsca niż Senat RP, gdzie idee z zakresu prawa i finansów publicznych przekuwane są w konkretne regulacje i ustawy, które później oddziałują na różne gałęzie gospodarki, funkcjonowanie państwa oraz życie obywateli. Warto pamiętać, że te idee rodzą się często niepozornie – jako wnioski i hipotezy zawarte w jednej z tysięcy prac dyplomowych. Konkurs taki jak ten pozwala je dostrzec i wydobyć na światło dzienne – zaznaczył.
– W Soonly Finance z dużą uwagą przyglądaliśmy się pracom, które w przyszłości mogłyby zostać przekute w realne rozwiązania regulacyjne. Było w czym wybierać, a tematyka poruszana przez autorów okazała się niezwykle ważna i aktualna – dodał, zachęcając laureatów do dalszego rozwijania badań i wytrwałości w pracy naukowej.
Z kolei Marcin Dobrzański, wiceprezes TFI PZU, mówił o znaczeniu edukacji i długofalowego inwestowania w kapitał ludzki
– Grupa PZU od lat uczestniczy w przedsięwzięciach, które mają realny związek z edukacją i kształceniem nowych liderów. Jako ojciec czterech córek mam silne poczucie uczestniczenia w sztafecie pokoleń i odpowiedzialności za świat, który zostawimy następnym generacjom. Chcielibyśmy, aby nie był on gorszy – a najlepiej, aby był lepszy – podkreślił.
– Dlatego zdecydowaliśmy się nie tylko wesprzeć konkurs, ale również ufundować płatny staż dla jednej z wyróżnionych osób – Zuzanny Nowak. Wierzymy, że połączenie rzetelnej wiedzy akademickiej z doświadczeniem praktycznym to najlepszy sposób na przygotowanie młodych ludzi do pełnienia w przyszłości odpowiedzialnych ról w sektorze finansowym i publicznym – dodał.
Gościem specjalnym uroczystości był dr Sławomir Dudek, założyciel Instytutu Finansów Publicznych, pierwszy przewodniczący Rady Fiskalnej w Polsce.
– Cieszę się, że do konkursu dołączyli praktycy rynku, którzy wnoszą inne, nieakademickie spojrzenie. To jest wyjątkowe w tej inicjatywie – łączymy perspektywę badawczą z praktyczną i patrzymy na finanse publiczne bardzo szeroko – podkreślił Sławomir Dudek.
Jak zaznaczył, konkurs bezpośrednio realizuje misję IFP, którą jest propagowanie stabilnych i przejrzystych finansów publicznych, prostych i przewidywalnych podatków oraz obrona prawa obywateli do rozumienia budżetu państwa. – Najlepiej robić to poprzez młodych ludzi, zachęcając ich do podejmowania tej tematyki w pracach dyplomowych. Jeśli dzięki temu powstanie tysiąc prac, a kilkadziesiąt trafi do konkursu, to wiedza i świadomość finansów publicznych w Polsce będą się systematycznie rozwijać – zaznaczył.
Odnosząc się do obecnych wyzwań fiskalnych, dr Dudek podkreślił, że to wyjątkowo dobry moment na badania w tym obszarze. Zwrócił także uwagę na rolę Rady Fiskalnej, której jest przewodniczącym. – Żadna Rada Fiskalna nie poradzi sobie sama. Potrzebuje zaangażowanych, świadomych obywateli. To od was – młodych badaczy – zależy, czy będziemy w stanie rzetelnie oceniać politykę fiskalną rządu i docierać z tą oceną do opinii publicznej – zaapelował do uczestników.
Szczególne poruszenie wśród uczestników uroczystości wywołało wystąpienie Zbigniewa Jakubasa, przedsiębiorcy i wieloletniego partnera Instytutu Finansów Publicznych, który zapowiedział znaczące wsparcie finansowe dla konkursu.
– Wspieram Instytut Finansów Publicznych od początku jego istnienia i mam dziś kilka dobrych wiadomości. Po pierwsze – nadal będę to wsparcie kontynuował. Po drugie – chciałbym dołożyć się do nagród w konkursie, bo uważam, że są one zbyt skromne. Dlatego zdecydowałem się podwoić kwoty tegorocznych nagród, a dodatkowo w przyszłym roku przeznaczyć na ten cel jeszcze 30 tysięcy złotych – zapowiedział.
Zbigniew Jakubas podkreślił również znaczenie odwagi i odpowiedzialności w myśleniu o finansach publicznych. – Odważnie starajcie się zmieniać świat i głośno mówmy o rzeczach trudnych – zaapelował do laureatów.
Nawiązując do tematyki jednej z nagrodzonych prac, zwrócił uwagę na relację między podatnikiem a państwem. – Płacę podatki w Polsce i nie kombinuję. Problem pojawia się wtedy, gdy pojawiają się wątpliwości co do efektywności ich wydatkowania. To rodzi dyskomfort – zwłaszcza wtedy, gdy obywatel jest uczciwy, a państwo nie zawsze potrafi być równie fair wobec podatnika – podkreślił.
Jego wystąpienie było wyrazistym głosem poparcia dla idei przejrzystych finansów publicznych oraz dowodem na to, że odpowiedzialny biznes może i powinien aktywnie wspierać rozwój debaty publicznej i edukacji ekonomicznej młodego pokolenia.
– Inwestowanie w edukację i młodych ludzi to inwestycja w przyszłość państwa i gospodarki – zaznaczył Zbigniew Jakubas.
Laureaci i wyróżnieni w II edycji Konkursu IFP
Tegoroczną edycję konkursu podsumował Konrad Walczyk, sekretarz Kapituły Konkursowej, który zwrócił uwagę na rosnący poziom merytoryczny oraz coraz większą różnorodność perspektyw badawczych.
– Przeczytałem wszystkie prace nadesłane do konkursu i z pełnym przekonaniem mogę powiedzieć, że ich poziom jakościowy był wyraźnie wyższy niż w ubiegłym roku. Szczególną wartością jest rozszerzająca się perspektywa badawcza – obok prac ekonomicznych pojawiły się analizy z zakresu nauk prawnych, a także prace ujmujące finanse publiczne z perspektywy socjologicznej i politologicznej. Dla mnie, jako ekonomisty, możliwość poznania tych punktów widzenia była niezwykle cenna – podkreślił.
Kapituła Konkursowa, złożona z przedstawicieli nauki, administracji i sektora finansowego, przyznała nagrody w trzech kategoriach: najlepsza praca licencjacka, najlepsza praca magisterska oraz Nagroda Mecenasa Konkursu.
Laureatką w kategorii najlepsza praca licencjacka została Marianna Droszcz nagrodzona za pracę „Polityka antykorupcyjna UE”, obronioną na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Nagrodę wręczył członek Kapituły Konkursowej prof. Grzegorz Kuca, który zwrócił uwagę na kryteria oceny prac dyplomowych.
– Dobra praca dyplomowa opiera się na trzech filarach: trafnym wyborze problemu badawczego i odpowiednich metod, rzetelnej analizie merytorycznej oraz spełnieniu wysokich standardów redakcyjnych. Dopiero połączenie tych elementów pozwala mówić o pracy bardzo dobrej. Zwycięska praca w pełni spełniała te kryteria – podkreślił, gratulując laureatce.
Laureatka Marianna Droszcz odbierając nagrodę podkreśliła znaczenie wsparcia merytorycznego oraz inspiracji akademickiej.
– Jestem niezwykle wdzięczna Kapitule Konkursowej za docenienie mojej pracy. Jej przygotowanie było dla mnie dużym wyzwaniem, ale jednocześnie ważną intelektualną podróżą. Szczególne podziękowania kieruję do mojej promotorki, dr Małgorzaty Ratajczak – to jej wykłady zainspirowały mnie do zgłębiania finansów publicznych Unii Europejskiej i problematyki zwalczania korupcji. Dzisiejsze wyróżnienie jest dla mnie ogromną motywacją do dalszego rozwoju – powiedziała Marianna Droszcz.
Nagrodę w kategorii najlepsza praca magisterska otrzymała Joanna Niespodziańska za pracę pt. „Psychologiczne aspekty podatków z perspektywy władzy publicznej i podatników”, Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu.
Nagrodę wręczyła prof. Elżbieta Adamowicz, członkini Kapituły konkursowej podkreślając zarówno wysoki poziom merytoryczny pracy, jak i dojrzałość badawczą laureatki. – Uczelnia wyższa bywa postrzegana jako miejsce niemal magiczne, ale z perspektywy nauczyciela akademickiego trzeba jasno powiedzieć, że jest to przede wszystkim bardzo ciężka, systematyczna praca. Praca Joanny Niespodziańskiej jest tego doskonałym przykładem – zaznaczyła profesor.
Jak podkreśliła, laureatka podjęła niezwykle aktualny i trudny problem badawczy, stawiając pytanie o istotę podatków – „płacić czy nie płacić?”. – Autorka analizuje ten problem zarówno z perspektywy władzy publicznej, jak i podatników. To temat ciekawy, ważny społecznie, a jednocześnie wymagający dużej wrażliwości badawczej. Warsztat pracy jest znakomity, a całość cechuje wysoka dojrzałość analityczna – dodała prof. Adamowicz.
W imieniu Joanny Niespodziańskiej odebrał dr hab. Arkadiusz Bernal z Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu.
W II edycji Konkursu IFP po raz pierwszy przyznano Nagrodę Specjalną Mecenasa Konkursu, ustanowioną przez Bank Pekao S.A..
Decyzją Mecenasa Konkursu nagrodę otrzymał Bartłomiej Ramotowski za pracę magisterską pt. „Predicting Fiscal Distress of Local Governments with Machine Learning Methods: Empirical Evidence from Poland (2010–2023)”, obronioną na Uniwersytecie Warszawskim.
Kapituła Konkursowa przyznała również wyróżnienia następującym autorom:
- Filip Drętkiewicz – za pracę magisterską „Konkurencja podatkowa gmin na przykładzie podatku od środków transportowych”, Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu
- Maria Kaszuba – za pracę licencjacką „Wpływ podatku od nieruchomości na rynek nieruchomości w wybranych krajach Unii Europejskiej”, Politechnika Rzeszowska
- Zuzanna Nowak – za pracę magisterską „Kary finansowe na rynku kapitałowym”, Akademia Leona Koźmińskiego
- Gabriela Plawgo – za pracę magisterską „Specyfika konstrukcji i stosowania instytucji ugody w prawie finansów publicznych”, Uniwersytet w Białymstoku
- Marcin Szemraj – za pracę magisterską „Finansowanie klubów sportowych przez jednostki samorządu terytorialnego na przykładzie zespołów sportowych z Kielc i Lublina w latach 2013–2023”, Uniwersytet Marii Skłodowskiej-Curie w Lublinie
- Gabriel Żebrowski – za pracę licencjacką „Skuteczność polskiego systemu emerytalnego w latach 2011–2022”, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie
Dodatkowym, praktycznym wymiarem wsparcia młodych talentów była decyzja Grupa PZU o ufundowaniu płatnego stażu dla Zuzanny Nowak, autorki pracy magisterskiej „Kary finansowe na rynku kapitałowym” (Akademia Leona Koźmińskiego).
Uroczystość w Senacie RP potwierdziła, że Konkurs IFP staje się ważną platformą dialogu między światem nauki, administracją publiczną i biznesem i jest skutecznym narzędziem wspierania młodych liderów, którzy w przyszłości będą współtworzyć politykę finansową państwa.
Realizacja II edycji Konkursu IFP nie byłaby możliwa bez szerokiego wsparcia instytucjonalnego i zaangażowania partnerów oraz patronów honorowych. Szczególne podziękowania kierujemy do Mecenasa Konkursu – Bank Pekao S.A., a także do partnerów wspierających inicjatywę, Soonly Finance, TFI PZU, Amazon Polska, Fundacja Wolności Gospodarczej, Szkoła Główna Handlowa.
Wyrazy uznania skierowano również do patronów honorowych konkursu, w tym senatora Kazimierza Kleiny oraz JM dr. hab. Piotra Wachowiaka rektora Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie.
Podczas uroczystości przedstawiciele Instytutu Finansów Publicznych zapowiedzieli uruchomienie III edycji Konkursu na najlepszą pracę dyplomową z zakresu finansów publicznych. Rosnące zainteresowanie konkursem, wysoki poziom merytoryczny zgłaszanych prac oraz zaangażowanie partnerów potwierdzają potrzebę kontynuacji inicjatywy. Kolejna edycja ma być nie tylko kontynuacją dotychczasowych działań, ale również impulsem do dalszego rozwoju młodych badaczy i pogłębiania debaty publicznej na temat stabilności, przejrzystości i odpowiedzialności finansów publicznych w Polsce.
