Raport Instytutu Finansów Publicznych: usługa delivery on-demand stała się częścią miejskiej infrastruktury

Dostawy on-demand przestają być wyłącznie usługą dowozu jedzenia i stają się częścią miejskiej infrastruktury. Rosnące oczekiwania konsumentów dotyczące wygody i oszczędności czasu napędzają rozwój sektora, który jednocześnie wspiera lokalne firmy. Skalę i wpływ tego zjawiska w wymiarze ekonomicznym, społecznym i środowiskowym przedstawia raport „Ekonomia w ruchu. Mapa oddziaływań usług on-demand” autorstwa Jakuba Głowackiego z Instytutu Finansów Publicznych, który powstał pod patronatem Konfederacji Lewiatan we współpracy z Glovo.

Wygoda i oszczędność czasu to jedne z kluczowych wartości, które organizują codzienność, co odzwierciedla ewolucję naszego społeczeństwa w kierunku tzw. convenience society.

Rynek rośnie szybciej niż gastronomia

Globalny rynek online food delivery w 2024 r. miał wartość ok. 288,8 mld USD, a do 2030 r. ma wzrosnąć do ok. 505,5 mld USD (CAGR 9,4%). Jeszcze szybciej rośnie segment quick commerce, obejmujący szybkie dostawy zakupów spożywczych i drogeryjnych. W Polsce wartość rynku agregatorów dostaw jedzenia szacowana jest na ok. 5,7 mld zł, a segment e-grocery ma wzrosnąć z ok. 5,5 mld zł w 2025 r. do ok. 9 mld zł w 2029 r.

–  Struktura rynku delivery on-demand w Polsce i Europie opiera się na trzech filarach: silnych platformach logistycznych, szerokich partnerstwach z sieciami handlowymi oraz rosnącej dywersyfikacji usług poza gastronomię. Sektor delivery przestał być aplikacją do zamawiania jedzenia, a staje się elementem miejskiej infrastruktury, podobnie jak transport publiczny czy sieć energetyczna. Pytanie nie brzmi już, czy ten model będzie rósł, ale jak go zaprojektować, żeby służył jednocześnie lokalnym przedsiębiorcom, kurierom i mieszkańcom miast – mówi dr Jakub Głowacki, autor raportu „Ekonomia w ruchu. Mapa oddziaływań usług on-demand”.

   Jak wskazują dane Glovo z polskiego rynku, już niemal co czwarte zamówienie w tej platformie dotyczy zakupów spożywczychlub innego asortymentu poza gastronomią. Zakupy w sklepach i drogeriach są regularne i przewidywalne, stają się elementem codzienności. Rosnącym filarem non-food są produkty OTC, czyli wyroby medyczne dostępne bez recepty, co stwarza potencjał do wsparcia osób starszych i o ograniczonej mobilności.

Technologia, która tworzy miejski ekosystem

Autor raportu zwraca uwagę, że dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) – restauracji, osiedlowych sklepów, drogerii – platformy delivery stają się dostępem do technologii, klientów i logistyki bez konieczności budowania własnej infrastruktury.    

Jak wskazano w raporcie, dla restauratorów i lokalnych przedsiębiorców dostawy stały się istotnym kanałem sprzedaży, stabilizującym przychody i umożliwiającym skalowanie działalności bez wysokich barier inwestycyjnych.

 Usługi on-demand trwale połączyły zaawansowane technologie z logistyką ostatniej mili. Co kluczowe z perspektywy rynku pracy i przedsiębiorczości, platformy dają małym i średnim firmom gotowy dostęp do nowoczesnych rozwiązań i bazy klientów, bez konieczności ponoszenia ogromnych kosztów budowy własnej infrastruktury. Raport Instytutu Finansów Publicznych staje się ważnym punktem wyjścia do pogłębionej dyskusji o tym,  jak mądrze kształtować zrównoważone warunki dla dalszego rozwoju sektora – mówi Robert Lisicki, dyrektor Departamentu Pracy Konfederacji Lewiatan, która objęła patronat nad raportem.

Mniej przejazdów, więcej mikrologistyki

W wymiarze środowiskowym raport opisuje mechanizm zastępowania mobilności konsumenta mobilnością towaru: każde zamówienie, które eliminuje samodzielny przejazd do sklepu, oznacza potencjalnie niższe emisje, mniejsze zanieczyszczenie pyłowe i spadek hałasu w miastach. Dodatkową przewagą jest „ekonomia trasy”: jeden kurier może dostarczyć wiele dostaw, co potencjalnie obniża ślad transportowy na jedno zamówienie. Rozwój flot niskoemisyjnych – rowerów, e-bike’ów i e-skuterów – oraz dynamicznie rozbudowywana infrastruktura rowerowa w polskich miastach wzmacniają ten potencjał.