Rada Fiskalna: naprawa finansów publicznych to warunek utrzymania ambicji państwa.
Rada Fiskalna jednogłośnie przyjęła pierwszą w swojej historii opinię o projekcie ustawy budżetowej na 2027 rok. Dokument zawiera ocenę projektu budżetu i sytuacji finansów publicznych oraz 14 rekomendacji dotyczących m.in. reguły wydatkowej, zarządzania długiem i przejrzystości procesu budżetowego.
Wysokie ryzyko przekroczenia 55% PKB
Jednym z najważniejszych wniosków Rady jest bardzo wysokie ryzyko przekroczenia w 2027 roku progu 55% PKB dla państwowego długu publicznego. Zdaniem Rady projekt budżetu nie zapewnia wystarczającego marginesu bezpieczeństwa na wypadek niekorzystnych zmian gospodarczych.
Rada zwraca uwagę, że źródłem problemu jest przede wszystkim trwała nierównowaga między wydatkami a dochodami państwa. Wydatki rosły w ostatnich latach znacznie szybciej niż dochody. Wydatki obronne odpowiadają za około jedną czwartą wzrostu wydatków w relacji do PKB od 2021 roku, ale nie wyjaśniają całej skali pogorszenia sytuacji.
Rada podkreśla, że na trwałą poprawę finansów publicznych nie wystarczą ani wyższy wzrost gospodarczy, ani uszczelnianie systemu podatkowego, ani jednorazowe działania. Potrzebny jest wiarygodny, wieloletni plan naprawy finansów publicznych.
Im dłużej odkładamy korektę, tym mniejsza szansa, że będzie ona stopniowa i możliwie mało kosztowna społecznie”
– mówi dr Sławomir Dudek, przewodniczący Rady Fiskalnej, założyciel i pierwszy prezes Instytutu Finansów Publicznych.
Rada zwraca również uwagę na konieczność poprawy przejrzystości procesu budżetowego oraz wskazuje na problemy związane z zastosowaniem stabilizującej reguły wydatkowej. W ocenie Rady prawidłowo wyliczona korekta powinna wynieść -25,1 mld zł, a nie -16,3 mld zł przyjęte w projekcie budżetu.
Plan naprawy potrzebny bardziej niż kiedykolwiek
Rada Fiskalna apeluje do rządu i wszystkich sił politycznych o wspólną odpowiedzialność za przygotowanie i realizację wieloletniego planu naprawy finansów publicznych — wykraczającego poza kalendarz wyborczy. W opinii Rada podkreśla, że taka naprawa nie oznacza ograniczania ambicji państwa, lecz jest warunkiem trwałego finansowania bezpieczeństwa, usług publicznych, inwestycji i polityki społecznej.
To podejście jest bliskie Instytutowi Finansów Publicznych, który od początku swojej działalności wskazuje na potrzebę przygotowania i wdrożenia kompleksowego, wieloletniego planu naprawy finansów publicznych. Stabilizacja finansów państwa wymaga nie doraźnych działań, ale trwałych zmian i odpowiedzialności wykraczającej poza jedną kadencję.
Jak podkreśla przewodniczący Rady Fiskalnej:
Naprawa finansów publicznych nie oznacza ograniczania ambicji państwa. Jest warunkiem ich utrzymania”.
Zobacz również projekt IFP:
