Pełna jawność wydatków publicznych – co wydarzyło się przez ostatnie dwa tygodnie z CRU?

Ostatnie dwa tygodnie wokół Centralnego Rejestru Umów były wyjątkowo intensywne. Tempo zmian, kolejne poprawki, publiczne deklaracje i rosnące poparcie sprawiły, że nawet osoby śledzące sprawę na bieżąco mogły poczuć dezorientację. Jednak finał jest jasny: jesteśmy bardzo blisko pełnej jawności finansów publicznych.

Wszystko zaczęło się od przełomowego głosowania w Sejmie. Po tygodniach społecznej presji i setkach wiadomości posłowie oraz posłanki przyjęli poprawkę zakładającą próg 500 zł oraz start CRU od 1 lipca 2026 r. To był ważny krok – ale tylko pierwszy.

Niemal natychmiast pojawiły się publiczne deklaracje poparcia dla rozwiązania bez progów. Apel #TAKdlaCRU wsparły kolejne organizacje, a w trakcie prac Senatu wróciła najważniejsza idea: pełna jawność, próg 0 zł. Dokładnie ta, o którą od początku wspólnie zabiegało ponad 48 organizacji.

Podczas posiedzenia senackiej Komisji Finansów Publicznych Patrycja Satora – reprezentując głos organizacji społecznych – jasno podkreśliła, że jawność nie może być częściowa. Jeśli CRU ma budować zaufanie obywateli do państwa, musi obejmować wszystkie umowy, z pełnym opisem przedmiotu.

Efekt? Jednogłośne przyjęcie dwóch kluczowych poprawek:

  • próg 0 zł,

  • start systemu 1.04.2026 oraz obowiązek raportowania od 1.07.2026.

Równolegle coraz wyraźniej brzmiał głos samorządów – m.in. radnego Lesznowoli Konrada Tkaczyka, który nazwał CRU „kamieniem milowym w transparentności samorządów”. O jawności konsekwentnie przypominaliśmy także w mediach: np. w TOK FM czy „Rzeczpospolitej”.

27 listopada Senat potwierdził kierunek: próg 500 zł znika, pojawia się obowiązek ujawnienia pełnego przedmiotu umowy, a system rusza wcześniej. To rozwiązanie przybliża nas do standardów, które wzmacniają zaufanie obywateli do zarządzania finansami publicznymi, jawność i odpowiedzialność.

Dziś możemy powiedzieć coś jeszcze:
ten sukces ma twarz obywateli, organizacji społecznych, aktywistów, ekspertów, radnych i samorządów. Tych wszystkich, którzy działali wytrwale – pisząc, edukując, sprawdzając i podnosząc głos.

Dziękujemy wszystkim osobom, które aktywnie wspierały nasze działania!

Centralny Rejestr Umów  •  CRU  •  finansepubliczne  •  takdlacru