Za nami Open Eyes Economy Summit – jedno z najważniejszych wydarzeń poświęconych gospodarce, jakości instytucji publicznych i strategicznym wyzwaniom stojącym przed państwem. Przez dwa dni Kraków stał się miejscem intensywnych debat o przyszłości polskich finansów publicznych i wiarygodności instytucji.
Eksperci Instytutu Finansów Publicznych – Patrycja Satora, dr Sławomir Dudek, prof. Paweł Wojciechowski oraz Ludwik Kotecki – byli obecni na miejscu, biorąc udział w panelach i spotkaniach.
Kryzys finansów publicznych w centrum debaty
18 listopada odbyła się sesja specjalna „Koniec złudzeń – finanse publiczne na ostrym zakręcie. Plan naprawy potrzebny od zaraz”, współorganizowana przez Instytut Finansów Publicznych. Eksperci – m.in. Tadeusz Białek, Henryka Bochniarz, Mirosław Gronicki, Ludwik Kotecki i prof. Paweł Wojciechowski – zgodnie ocenili, że wiarygodność finansowa państwa znajduje się w najpoważniejszym kryzysie od dekad.
Polska ma dziś drugi najwyższy deficyt w UE, a wydatki publiczne przekroczyły 50% PKB. Według najnowszej Strategii zarządzania długiem, zadłużenie w 2029 r. sięgnie 75% PKB – znacznie powyżej wcześniejszych założeń. Paneliści podkreślali, że z długu „nie wyrośniemy”, a uszczelnianie VAT nie wystarczy, by przywrócić równowagę.
Dr Sławomir Dudek zwracał uwagę, że kluczowym problemem jest trwały rozrost wydatków sztywnych:
„Jeśli chcemy mieć szwedzkie wydatki – musimy mieć szwedzkie podatki. Jeśli chcemy mieć irlandzkie podatki – musimy mieć irlandzki poziom usług.”
Ludwik Kotecki wskazał natomiast, że fundamentem odpowiedzialnej polityki gospodarczej musi być średniookresowy plan naprawy finansów publicznych oparty na rzetelnych danych, a nie logice kampanii wyborczych.
Premiera IV edycji Indeksu Wiarygodności Ekonomicznej Państwa
Drugiego dnia Kongresu zaprezentowano IV edycję Indeksu Wiarygodności Ekonomicznej Państwa. Analiza obejmuje osiem kluczowych obszarów funkcjonowania państwa – od praworządności i jakości usług publicznych, przez stabilność pieniądza, po respektowanie zobowiązań międzynarodowych. Tegoroczna edycja została rozszerzona o porównanie z Hiszpanią, Litwą i Włochami.
Wyniki pokazują wyraźne zróżnicowanie oceny poszczególnych obszarów. Poprawiła się stabilność pieniądza i systemu finansowego, jednak Polska ponownie uzyskała słaby wynik w obszarze wiarygodności finansów publicznych (–1,27), plasując się za Rumunią i Węgrami.
Eksperci IFP podkreślają, że odbudowa wiarygodności fiskalnej wymaga pełnej przejrzystości finansów państwa, rzetelnych reguł fiskalnych oraz uporządkowania systemu po latach jego rozproszenia. Niepokój budzi również sytuacja w obszarze praworządności, która wpływa na stabilność gospodarczą i funkcjonowanie przedsiębiorstw.
Jednocześnie Polska utrzymuje pozycję lidera w regionie w obszarze jakości usług publicznych. Wskazuje to na potencjał państwa, ale też na konieczność pilnych inwestycji w edukację, innowacyjność, cyfryzację i rozwój kompetencji.
Wiarygodność państwa fundamentem rozwoju
Zarówno debaty, jak i najnowszy Indeks pokazują jednoznacznie: nowoczesna, odporna gospodarka nie powstanie bez wiarygodnych instytucji publicznych, przejrzystych finansów i stabilnych reguł prowadzenia polityki gospodarczej.
Zapraszamy do zapoznania się z pełnym raportem oraz aktualnością poświęconą publikacji, dostępnymi na naszej stronie. To ważna lektura dla wszystkich, którzy chcą zrozumieć, przed jakimi wyzwaniami stoi dziś polskie państwo – i jakie decyzje będą kluczowe w nadchodzących latach.
