Zgodnie z opublikowaną dziś wstępną informacją Głównego Urzędu Statystycznego, w 2025 r. deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniósł 7,2% PKB, natomiast dług publiczny osiągnął poziom 59,7% PKB. Choć dane mają charakter wstępny, ich skala wskazuje na utrzymującą się wysoką nierównowagę w finansach publicznych oraz narastający trend wzrostu zadłużenia.
Deficyt na poziomie 7,2% PKB oznacza, że różnica między wydatkami a dochodami państwa została pokryta poprzez zwiększenie zadłużenia. W praktyce oznacza to finansowanie bieżących wydatków ze środków pożyczonych, które w przyszłości będą musiały zostać spłacone – wraz z kosztami obsługi długu.
Rosnący dług publiczny przekłada się bezpośrednio na wyższe koszty jego obsługi, co ogranicza przestrzeń dla finansowania kluczowych usług publicznych, takich jak ochrona zdrowia, edukacja czy infrastruktura. Jednocześnie zmniejsza się zdolność państwa do reagowania na przyszłe kryzysy gospodarcze.
Instytut Finansów Publicznych od lat monitoruje ryzyka związane z narastającym zadłużeniem państwa. Zbliżanie się poziomu długu do 60% PKB – uznawanego za istotną granicę stabilności fiskalnej – w połączeniu z wysokim deficytem wskazuje na problem o charakterze strukturalnym, a nie jednorazowym.
Szczegółowa analiza tego zjawiska została przedstawiona w cyklicznym raporcie „Zagrożenia nadmiernego długu publicznego”, przygotowywanym przez Instytut Finansów Publicznych i Instytut Odpowiedzialnych Finansów. Publikacja ta kompleksowo analizuje skalę i źródła zadłużenia, jego konsekwencje dla gospodarki oraz długookresowe ryzyka dla stabilności finansów publicznych. Raport stanowi również wkład w debatę publiczną na temat odpowiedzialnej polityki fiskalnej w Polsce.
Kolejna VI edycja raportu zostanie zaprezentowana podczas Europejskiego Kongresu Finansowego w czerwcu 2026 r.
