“Wszystkie wydatki publiczne muszą być transparentne dla obywateli” – projekt CRU w Senacie

Wczoraj senacka Komisja Budżetu i Finansów Publicznych jednogłośnie poparła kluczowe zmiany, o które od miesięcy zabiegały organizacje społeczne, w tym Instytut Finansów Publicznych.

Przyjęto rozwiązania, które znacząco przybliżają nas do pełnej jawności wydatków publicznych. Zniesiony został próg 500 zł. Przyspieszono również uruchomienie systemu – CRU będzie dostępny od 1 kwietnia 2026 roku, a obowiązek wprowadzania danych zacznie obowiązywać 1 lipca 2026 roku.

Przed nami jednak nadal decyzje w kilku kluczowych kwestiach: czy opis umowy w CRU będzie pełny i zgodny z podpisanym dokumentem oraz jakie będą ostateczne terminy na wprowadzanie danych.

W tych obszarach również przedstawiliśmy Senatowi konkretne rozwiązania, licząc na ich uwzględnienie w trakcie głosowań. Nasze propozycje trzech kluczowych poprawek obejmują publikację umowy w CRU do 14 dni po jej zawarciu, ujawnienie dokładnego przedmiotu umowy w treści zgodnej z dokumentem oraz zniesienie progu 500 zł.

Podczas prac Patrycja Satora z Instytutu Finansów Publicznych podkreśliła trzy kwestie, które przesądzą o skuteczności całej reformy. Pełna jawność nie może istnieć bez pełnego opisu umowy – wprowadzenie „ogólnego opisu” odebrałoby obywatelom realne narzędzie kontroli. Polska administracja dysponuje zaawansowaną infrastrukturą cyfrową: mamy ePUAP, mObywatela i wkrótce cyfrowy obieg dokumentów, dlatego pełna cyfryzacja rejestru umów jest możliwa i wykonalna. Co równie ważne, dialog ze stroną społeczną przynosi efekty – nasze postulaty są słyszane, a współpraca z Senatem daje realną nadzieję na dopracowanie ustawy.

Najbliższe posiedzenie Senatu odbędzie się 26–27 listopada i czekamy na umieszczenie prac nad ustawą w agendzie.

Decyzje, które zapadną, będą wspólnym sukcesem społeczeństwa obywatelskiego. Pokazują, że konsekwentna praca, presja i współdziałanie mają znaczenie – i mogą realnie zmieniać sposób funkcjonowania państwa, w którym pieniądze publiczne stają się naprawdę publiczne, a jawność standardem, a nie wyjątkiem.

Zobacz fragment z posiedzenia Komisji Finansów Publicznych
Centralny Rejestr Umów  •  CRU  •  finansepubliczne  •  takdlacru