Poprawki, szybkie głosowania i publiczne deklaracje – ostatnie tygodnie wokół Centralnego Rejestru Umów były wyjątkowo intensywne. Finał jest jednak jasny: pełna jawność umów stała się faktem.
19 grudnia Prezydent podpisał ustawę, która wprowadza publikowanie w Centralnym Rejestrze Umów wszystkich umów – bez względu na ich wartość. Oznacza to, że od 1 lipca 2026 roku każdy zobowiązany podmiot będzie musiał ujawniać swoje kontrakty w CRU.
Droga do tego rozwiązania nie była prosta. W Sejmie utrzymano próg 500 zł, a Ministerstwo Finansów proponowało jego podniesienie nawet do 10 tysięcy złotych, co oznaczałoby ukrycie ok. 70% umów samorządów przed opinią publiczną. Cieszy nas więc ostateczna decyzja sentorów i senatorek, by zlikwidować próg całkowicie.
Bo warto przypomnieć: likwidacja progu była jednym z naszych postulatów. Z badań Instytutu Finansów Publicznych i Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska wynika, że 97% obywateli uważa, że umowy zawierane przez instytucje publiczne powinny być jawne, a 94% uznaje, że Centralny Rejestr Umów pomoże odbudować zaufanie do państwa. Wprowadzenie progu 10 000 zł tak, jak chciało zrobić to Ministerstwo Finansów.
Ten finał to efekt wspólnej, długofalowej pracy organizacji społecznych. Akcja „Tak dla CRU”, prowadzona przez Instytut Finansów Publicznych i Sieć Obywatelską Watchdog Polska, konsekwentnie przypominała, że tylko brak progów i pełny opis umów pozwalają obywatelom realnie kontrolować sposób wydatkowania publicznych pieniędzy.
Od 1 lipca 2026 roku Centralny Rejestr Umów stanie się jednym z kluczowych narzędzi jawności finansów publicznych. To ważny krok w stronę budowania zaufania do państwa i wzmacniania odpowiedzialności za decyzje podejmowane za publiczne środki.
