Ciężki, ciężki, krytyczny, ciężki – tak paneliści EFNI ocenili stan finansów publicznych w krótkiej ankiecie otwierającej debatę „Szwedzkie wydatki, irlandzkie podatki”. Wszyscy zgodzili się co do jednego: z długu nie „wyrośniemy”, a dalsze „uszczelnianie VAT” nie wystarczy, by zrównoważyć finanse państwa.
Te odpowiedzi dobrze oddają nastroje ekonomistów. Polska ma dziś drugi najwyższy deficyt w Unii Europejskiej, a wydatki publiczne przekroczyły 50% PKB. W najnowszej Strategii zarządzania długiem rząd sam przyznaje, że zadłużenie w 2029 r. sięgnie 75% PKB – to aż o 15 pkt proc. więcej, niż zakładano jeszcze niedawno.
Dr Sławomir Dudek, prezes Instytutu Finansów Publicznych i moderator panelu, podkreślał, że problem nie tkwi w wydatkach obronnych, lecz w trwałym rozroście wydatków sztywnych. – Jeśli chcemy mieć szwedzkie wydatki, musimy mieć szwedzkie podatki. Jeśli chcemy mieć irlandzkie podatki – musimy mieć irlandzki poziom usług – mówił.
Panel pokazał, że czas na poważną rozmowę o równowadze między dochodami a wydatkami – nie na doraźnych hasłach, lecz na realnych danych i decyzjach. Eksperci byli zgodni: nie ma prostych recept na ustabilizowanie finansów publicznych. Potrzebna jest racjonalizacja wydatków i „grube działania” w zakresie podatków – a nie, jak ujął to jeden z panelistów, „szukanie orzeszków”.
Prof. Paweł Wojciechowski, członek Rady Programowej IFP, zwrócił uwagę, że konsolidacja finansów publicznych musi być „przyjazna dla wzrostu gospodarczego”. – To podstawa, bo to też dla biznesu jest ważne. Trzeba zmienić strukturę budżetu, inaczej ustawić wydatki. Nie uszczelniać tam, gdzie nie jest to istotne, tylko tam, gdzie naprawdę pieniądze się marnują – podkreślił.
Zobacz prezentację
Zachęcamy do obejrzenia prezentacji dr. Sławomira Dudka z EFNI:
„Szwedzkie wydatki, niskie irlandzkie podatki, silna armia – czy stać nas na wszystko naraz?”
