Już 1 lipca startuje Centralny Rejestr Umów (CRU) Jednostek Sektora Finansów Publicznych. W
debacie publicznej to kluczowe narzędzie sprowadza się ostatnio do kwestii jawności kontraktów
lekarskich, co odnotował Pan Premier podczas konferencji prasowej 17 czerwca. Jako obywatelki i
obywatele oraz organizacje społeczeństwa obywatelskiego stanowczo przypominamy, że CRU to
fundament transparentności całego państwa, mający gigantyczny potencjał poprawy efektywności
wydatkowania środków publicznych we wszystkich dziedzinach życia społecznego.
Architektura systemu została już zaprojektowana, jednak o jego realnej użyteczności zdecyduje
faktyczny sposób udostępnienia danych. Skuteczność rejestru należy mierzyć nie samą publikacją
informacji na stronach rządowych, lecz ich dostępnością do automatycznego przetwarzania, z
wykorzystaniem nowoczesnych, powszechnie dostępnych narzędzi cyfrowych.
W związku z powyższym apelujemy o:
1. API, które umożliwi łatwe, hurtowe pobieranie danych.
2. Dążenie do standardów Open Data i interoperacyjności – kontrakty państwowe to dane o
wysokiej wartości (high-value datasets). Żądamy ich udostępniania w otwartych
formatach maszynowych (CSV, JSON, XML) i integracji z portalem dane.gov.pl, zgodnie
z rządowym Programem otwierania danych.
3. Historię wersji – tak by było widać kto i kiedy zmienił dane dotyczące umowy
Dopiero tak zaprojektowany Centralny Rejestr Umów stanie się rzeczywistym narzędziem
obywatelskiej kontroli nad wydatkowaniem środków publicznych. Umożliwi porównywanie,
analizowanie i monitorowanie wydatków państwa, odpowiadając na powszechne oczekiwanie większej przejrzystości życia publicznego. Tylko otwarte, dostępne i użyteczne dane mogą budować zaufanie obywateli do państwa oraz wzmacniać odpowiedzialność za sposób gospodarowania wspólnymi środkami.
Panie Premierze, system jest już gotowy – prosimy o otwarcie go w sposób, który pozwala dane nie
tylko przeglądać, ale i przetwarzać.
Z poważaniem,
Fundacja Instytut Finansów Publicznych
Sieć Obywatelska Watchdog Polska
